ByteDance Seedance 2.0 ถูก The Walt Disney Company และ Paramount Skydance ยื่นจดหมายให้ยุติการกระทำ (cease-and-desist) จากการละเมิดลิขสิทธิ์ตัวละครดัง

มันหมายความว่าอะไรกับคนใช้จริง

เหตุการณ์นี้เป็นสัญญาณเตือนที่ชัดเจนสำหรับผู้ใช้งานเครื่องมือ AI ประเภท Generative ว่าการนำภาพบุคคลที่มีชื่อเสียงหรือตัวละครที่มีลิขสิทธิ์มาสร้างสรรค์ผลงานโดยไม่ได้รับอนุญาตนั้นมีความเสี่ยงทางกฎหมายสูง แม้ว่าเทคโนโลยีจะทำได้ แต่ก็ไม่ได้หมายความว่าจะเป็นสิ่งที่ถูกกฎหมายเสมอไป ในอนาคตคาดว่าเครื่องมือเหล่านี้จะมีข้อจำกัดและฟิลเตอร์ที่เข้มงวดมากขึ้นเพื่อป้องกันปัญหาลักษณะนี้

สิ่งที่ต้องจับตาต่อ (What to watch)

• มาตรการที่เป็นรูปธรรมที่ ByteDance จะนำมาใช้เพื่อป้องกันการละเมิดลิขสิทธิ์บนแพลตฟอร์ม Seedance 2.0
• ท่าทีของสตูดิโออื่นๆ และเจ้าของลิขสิทธิ์รายอื่น ว่าจะมีการดำเนินการในลักษณะเดียวกันหรือไม่
• แนวทางการกำกับดูแลเทคโนโลยี AI สร้างสื่อในระดับสากล ซึ่งจะส่งผลต่อการพัฒนาและการใช้งานในระยะยาว

Disney ชี้ Seedance 2.0 ใช้ตัวละครดังเหมือนเป็นของสาธารณะ

ตามรายงาน จดหมายจาก Disney ระบุว่า Seedance 2.0 ใช้ ‘คลังข้อมูลที่ละเมิดลิขสิทธิ์’ ของตัวละครจากแฟรนไชส์ดังมากมาย ไม่ว่าจะเป็น Star Wars, Marvel และอื่นๆ ราวกับว่าทรัพย์สินทางปัญญาเหล่านั้นเป็นของสาธารณะที่ใครก็สามารถหยิบไปใช้ได้ฟรี Disney ยังได้แนบตัวอย่างวิดีโอที่สร้างจาก AI ซึ่งมีตัวละครอย่าง Spider-Man และ Darth Vader ประกอบเป็นหลักฐานด้วย

ByteDance รับทราบปัญหา แต่ยังไม่มีแนวทางชัดเจน

ในการตอบสนองต่อข้อกล่าวหา ByteDance ได้ออกแถลงการณ์ถึง BBC ว่าบริษัท ‘เคารพสิทธิในทรัพย์สินทางปัญญา’ และได้รับทราบถึงข้อกังวลเกี่ยวกับ Seedance 2.0 แล้ว พร้อมยืนยันว่า ‘กำลังดำเนินการเพื่อเสริมสร้างมาตรการป้องกันที่มีอยู่’ เพื่อป้องกันการใช้ทรัพย์สินทางปัญญาและภาพลักษณ์ของบุคคลโดยไม่ได้รับอนุญาต อย่างไรก็ตาม เมื่อถูกสอบถามถึงรายละเอียดของวิธีการป้องกันดังกล่าว ทาง ByteDance ยังไม่ได้ให้ข้อมูลเพิ่มเติม

แกนของเรื่องคือ “ข้อเท็จจริงหลัก” ที่ต้นทางยืนยันแล้ว ส่วนผลลัพธ์การใช้งานขึ้นอยู่กับเงื่อนไขที่ระบุไว้

ตารางตรวจสอบข้อเท็จจริง (Fact-Check)

Reference Site: Engadget

มันหมายความว่าอะไรกับคนใช้จริง

การยุติคดีครั้งนี้ส่งสัญญาณที่ชัดเจนไปยังอุตสาหกรรมเกมว่าการลอกเลียนแบบทรัพย์สินทางปัญญาของเกมดังเป็นเรื่องที่มีความเสี่ยงสูง สำหรับผู้เล่นทั่วไป ผลกระทบโดยตรงคือเกม Light of Motiram จะไม่สามารถหามาเล่นได้อีกต่อไป และเป็นการตอกย้ำถึงความสำคัญของการปกป้องผลงานต้นฉบับ ซึ่งจะส่งผลดีต่อคุณภาพและความหลากหลายของเกมในระยะยาว

สิ่งที่ต้องจับตาต่อ (What to watch)

• แม้คดีจะสิ้นสุดลง แต่ต้องจับตาดูว่า Tencent จะนำทรัพย์สินหรือแนวคิดจากเกม Light of Motiram ไปพัฒนาต่อในรูปแบบอื่นหรือไม่
• ท่าทีของ Sony ในการปกป้องแฟรนไชส์อื่นๆ ของตนเอง ซึ่งอาจเข้มงวดมากขึ้นในอนาคต
• แถลงการณ์จากทั้งสองบริษัทระบุว่าจะไม่มีความเห็นเพิ่มเติมในเรื่องนี้อีกต่อไป

เบื้องหลังคดีโคลนนิ่งสะเทือนวงการ

Sony Interactive Entertainment (SIE) ได้ยื่นฟ้อง Tencent อย่างเป็นทางการในเดือนกรกฎาคม 2025 โดยกล่าวหาว่าเกม ‘Light of Motiram’ ของ Tencent เป็นการลอกเลียนแบบเกมในแฟรนไชส์ Horizon อย่างโจ่งแจ้ง (slavish clone) ซึ่งถือเป็นข้อกล่าวหาที่รุนแรงในวงการพัฒนาเกม

จุดที่ถูกกล่าวหาว่าลอกเลียนแบบ

ข้อกล่าวหาของ Sony ไม่ได้จำกัดอยู่แค่เกมภาคใดภาคหนึ่ง แต่ครอบคลุมทั้ง Horizon Zero Dawn, Horizon Forbidden West และแม้กระทั่ง Lego Horizon Adventures ประเด็นหลักที่ถูกหยิบยกขึ้นมาประกอบด้วย:

• ฉากหลังของเกม: โลกยุคหลังล่มสลายที่มนุษย์และเครื่องจักรอาศัยอยู่ร่วมกัน
• การออกแบบตัวละคร: รูปลักษณ์ของตัวละครมีความคล้ายคลึงกันอย่างเห็นได้ชัด
• สื่อประชาสัมพันธ์: แม้กระทั่งภาพและวิดีโอโปรโมตเกมก็ยังมีองค์ประกอบที่คล้ายกันมาก

ผลลัพธ์สุดท้าย: เกมถูกถอด-คดีถูกยกฟ้อง

ก่อนที่จะมีการตัดสินคดีอย่างเป็นทางการ Tencent ได้ตกลงที่จะหยุดการโปรโมตและทดสอบเกม Light of Motiram ในช่วงต้นเดือนที่ผ่านมา และล่าสุดตามเอกสารของศาล ทั้งสองบริษัทได้บรรลุ ‘ข้อตกลงที่เป็นความลับ’ ส่งผลให้คดีความทั้งหมดถูกยกฟ้องไปในที่สุด พร้อมกับการหายไปของเกมจากหน้าร้านค้า Steam และ Epic Games Store อย่างถาวร

โฆษกของ Tencent ได้ให้ข้อมูลกับสื่อว่า ‘SIE และ Tencent ยินดีที่ได้บรรลุข้อยุติที่เป็นความลับ และจะไม่มีความเห็นสาธารณะเพิ่มเติมเกี่ยวกับเรื่องนี้อีก’

แกนของเรื่องคือ “ข้อเท็จจริงหลัก” ที่ต้นทางยืนยันแล้ว ส่วนผลลัพธ์การใช้งานขึ้นอยู่กับเงื่อนไขที่ระบุไว้

ตารางตรวจสอบข้อเท็จจริง (Fact-Check)

Reference Site: Engadget

ศึกชิงทรัพย์สินทางปัญญา: Google ยอมถอย ลบคลิป AI ตามคำสั่ง Disney

บริษัท Google ได้เริ่มดำเนินการลบวิดีโอที่สร้างโดยปัญญาประดิษฐ์ (AI) ซึ่งมีตัวละครยอดนิยมของ Disney ปรากฏอยู่ ออกจากแพลตฟอร์ม YouTube เป็นจำนวนมาก การเคลื่อนไหวครั้งนี้เกิดขึ้นอย่างรวดเร็วเพียงไม่กี่วันหลังจากที่ Disney ยื่นจดหมายเตือนอย่างเป็นทางการ (cease and desist) โดยกล่าวหาว่า Google กำลัง ‘ละเมิดลิขสิทธิ์ของ Disney ในวงกว้าง’

วิดีโอที่ถูกลบไปนั้นมีเนื้อหาที่เกี่ยวข้องกับตัวละครและแฟรนไชส์ชื่อดังมากมาย ไม่ว่าจะเป็น Deadpool, Moana, Mickey Mouse ไปจนถึงตัวละครจากจักรวาล Star Wars ซึ่งสะท้อนให้เห็นถึงความสามารถของ AI ในการสร้างสรรค์เนื้อหาที่น่าสนใจ แต่ในขณะเดียวกันก็สร้างปัญหาด้านทรัพย์สินทางปัญญาที่รุนแรงขึ้น

ข้อกล่าวหาของ Disney ไม่ได้หยุดแค่การเผยแพร่

ประเด็นที่น่าสนใจในจดหมายเตือนของ Disney ไม่ได้จำกัดอยู่แค่การโฮสต์หรือเผยแพร่วิดีโอที่ละเมิดลิขสิทธิ์บน YouTube เท่านั้น แต่ยังพุ่งเป้าไปที่การกระทำที่ลึกกว่านั้น คือการที่ Google ถูกกล่าวหาว่านำผลงานที่มีลิขสิทธิ์เหล่านี้ไปใช้ในการฝึกฝนโมเดล AI ของตนเอง

โดยในจดหมายได้ระบุชื่อโมเดล AI ของ Google ที่อาจเกี่ยวข้องกับการละเมิดครั้งนี้ ได้แก่:

• Veo: โมเดลสร้างวิดีโอจากข้อความตัวอักษร (Text-to-Video) ที่เป็นคู่แข่งโดยตรงกับ Sora ของ OpenAI
• Nano Banana: ซึ่งเป็นอีกหนึ่งโมเดลที่อยู่ภายใต้การพัฒนาของ Google

ข้อกล่าวหานี้ชี้ให้เห็นว่า Disney มองว่าการใช้ข้อมูลลิขสิทธิ์ในการฝึก AI ถือเป็นการละเมิดรากฐานสำคัญของทรัพย์สินทางปัญญา ซึ่งอาจส่งผลกระทบต่ออุตสาหกรรม AI ในระยะยาว

ท่าทีสองทางของ Disney: ปกป้องลิขสิทธิ์ แต่จับมือกับ AI ที่ใช่

แม้ว่า Disney จะแสดงท่าทีแข็งกร้าวต่อการละเมิดลิขสิทธิ์ แต่ก็ไม่ได้หมายความว่าบริษัทปฏิเสธเทคโนโลยี AI โดยสิ้นเชิง ในทางกลับกัน Disney กำลังเลือกที่จะควบคุมและสร้างรายได้จากเทคโนโลยีนี้ผ่านความร่วมมืออย่างเป็นทางการ โดยล่าสุดได้ประกาศข้อตกลงกับ OpenAI ซึ่งเป็นผู้พัฒนา ChatGPT และ Sora

ความร่วมมือดังกล่าวจะทำให้ตัวละครของ Disney สามารถไปปรากฏในแพลตฟอร์มของ OpenAI ได้อย่างถูกลิขสิทธิ์ รวมถึงการนำหนังสั้นที่สร้างโดย Sora มาฉายบนบริการสตรีมมิ่ง Disney+ ซึ่งแสดงให้เห็นถึงกลยุทธ์ของ Disney ที่ต้องการเป็นผู้ควบคุมการใช้ AI กับทรัพย์สินทางปัญญาของตนเอง แทนที่จะปล่อยให้มีการใช้งานอย่างอิสระ

สรุปใจความสำคัญ

• การลบวิดีโอของ Google เป็นการตอบสนองโดยตรงต่อแรงกดดันทางกฎหมายจาก Disney เพื่อหลีกเลี่ยงการต่อสู้ในชั้นศาล
• ประเด็นสำคัญของการต่อสู้ครั้งนี้ขยายไปถึงการใช้ข้อมูลลิขสิทธิ์ในการ ‘ฝึก’ โมเดล AI ซึ่งเป็นปัญหาใหญ่ของวงการเทคโนโลยี
• กลยุทธ์ของ Disney ชัดเจนในการปกป้อง IP ของตนอย่างเข้มงวด พร้อมกับเลือกจับมือกับพันธมิตร AI ที่สามารถควบคุมและสร้างประโยชน์ร่วมกันได้

ตารางตรวจสอบข้อเท็จจริง (Fact-Check)

Reference Site: Engadget, Variety, Deadline