สัญญาณเตือน! ลักษณะเบอร์โทรศัพท์มิจฉาชีพที่ควรระวัง

ก่อนจะไปถึงวิธีตรวจสอบและป้องกัน เราควรทราบถึงลักษณะที่น่าสงสัยของเบอร์โทรศัพท์ที่อาจเป็นของมิจฉาชีพ เพื่อให้คุณไหวตัวทันตั้งแต่แรกเห็น สัญญาณเตือนที่พบบ่อยมีดังนี้:

• เบอร์ขึ้นต้นด้วยรหัสแปลกๆ: เบอร์ที่ขึ้นต้นด้วย + ตามด้วยรหัสประเทศที่ไม่คุ้นเคย เช่น +697, +881 หากคุณไม่มีญาติหรือธุรกิจในต่างประเทศ ควรระวังเป็นพิเศษ
• อ้างเป็นเจ้าหน้าที่: มิจฉาชีพมักอ้างตัวเป็นเจ้าหน้าที่ตำรวจ, เจ้าหน้าที่สรรพากร, พนักงานธนาคาร หรือพนักงานบริษัทขนส่ง โดยมักจะสร้างเรื่องราวที่น่าตกใจ เช่น คุณมีหนี้สิน, พัวพันคดียาเสพติด หรือได้รับพัสดุผิดกฎหมาย
• สร้างความเร่งด่วน กดดัน: ใช้จิตวิทยาในการพูดคุยเพื่อทำให้คุณตกใจ กลัว หรือดีใจจนขาดสติ และบีบให้คุณต้องรีบโอนเงินหรือให้ข้อมูลส่วนตัวโดยเร็วที่สุด
• เสนอผลตอบแทนที่สูงเกินจริง: ชักชวนให้ลงทุนหรือเสนอของรางวัลใหญ่โต โดยที่คุณไม่เคยเข้าร่วมกิจกรรมใดๆ มาก่อน
• ขอข้อมูลส่วนตัวที่ละเอียดอ่อน: พยายามสอบถามข้อมูล เช่น เลขบัตรประชาชน, รหัสผ่าน, หรือรหัส OTP ซึ่งหน่วยงานจริงจะไม่มีนโยบายขอข้อมูลเหล่านี้ผ่านทางโทรศัพท์

วิธีเช็คเบอร์โทรศัพท์มิจฉาชีพด้วยแอปพลิเคชันยอดนิยม

วิธีที่ง่ายและมีประสิทธิภาพที่สุดในการระบุเบอร์แปลกหน้าคือการใช้แอปพลิเคชันที่ออกแบบมาเพื่องานนี้โดยเฉพาะ ซึ่งแอปที่ได้รับความนิยมสูงสุดในประเทศไทยคือ Whoscall

หลักการทำงานของ Whoscall

Whoscall ทำงานโดยอาศัยฐานข้อมูลเบอร์โทรศัพท์ขนาดใหญ่ที่รวบรวมจากผู้ใช้ทั่วโลก เมื่อมีสายเรียกเข้าที่ไม่รู้จัก แอปจะทำการตรวจสอบเบอร์นั้นกับฐานข้อมูลและแสดงผลบนหน้าจอของคุณทันทีว่าเป็นเบอร์ของใคร เช่น บริษัท, ร้านค้า, หรือแจ้งเตือนว่าเป็นเบอร์สแปม/มิจฉาชีพที่ผู้ใช้คนอื่นเคยรายงานไว้ ทำให้คุณตัดสินใจได้ว่าจะรับสายหรือไม่ สำหรับผู้ที่สนใจใช้งานอย่างละเอียด สามารถอ่านเพิ่มเติมเกี่ยวกับ เช็คเบอร์มิจฉาชีพ (Whoscall) วิธีตรวจสอบเบอร์แปลกก่อนรับสาย ป้องกันโดนหลอก เพื่อให้เข้าใจฟังก์ชันต่างๆ ได้ดียิ่งขึ้น

วิธีติดตั้งและตั้งค่าเบื้องต้น

1. ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน Whoscall จาก App Store (สำหรับ iOS) หรือ Google Play Store (สำหรับ Android)
2. เปิดแอปและอนุญาตสิทธิ์การเข้าถึงที่จำเป็น เช่น การเข้าถึงรายชื่อติดต่อ และการแสดงผลทับแอปอื่นๆ (สำหรับ Android) หรือการระบุสายโทร (สำหรับ iOS)
3. แอปจะเริ่มทำการอัปเดตฐานข้อมูลเบอร์โทรศัพท์โดยอัตโนมัติ
4. เมื่อตั้งค่าเสร็จสิ้น ทุกครั้งที่มีสายเรียกเข้า แอปจะแสดงข้อมูลของเบอร์นั้นๆ บนหน้าจอของคุณทันที

วิธีบล็อกเบอร์สแปมและเบอร์มิจฉาชีพในเครื่อง (iOS และ Android)

หากคุณไม่ต้องการติดตั้งแอปพลิเคชันเพิ่มเติม หรือต้องการบล็อกเบอร์ที่โทรเข้ามาแล้วอย่างถาวร ทั้งระบบ iOS และ Android ก็มีฟังก์ชันบล็อกเบอร์ในตัวที่ใช้งานได้ง่าย

สำหรับผู้ใช้ iPhone (iOS)

1. ไปที่แอป ‘โทรศัพท์’ (Phone) และเลือกเมนู ‘ล่าสุด’ (Recents)
2. ค้นหาเบอร์โทรศัพท์ที่ต้องการบล็อก แล้วแตะที่ไอคอน ‘i’ (ข้อมูล) ที่อยู่ด้านขวาของเบอร์นั้น
3. เลื่อนลงมาด้านล่างสุด แล้วเลือก ‘ปิดกั้นสายผู้โทรนี้’ (Block this Caller) และยืนยันอีกครั้ง

สำหรับผู้ใช้ Android

ขั้นตอนอาจแตกต่างกันไปเล็กน้อยตามยี่ห้อและรุ่นของโทรศัพท์ แต่โดยทั่วไปจะมีหลักการคล้ายกัน:

1. เปิดแอป ‘โทรศัพท์’ (Phone) และไปที่ประวัติการโทร
2. แตะค้างที่เบอร์โทรศัพท์ที่ต้องการบล็อก หรือแตะที่เบอร์เพื่อดูตัวเลือกเพิ่มเติม
3. มองหาตัวเลือก ‘บล็อก’ (Block), ‘รายงานว่าเป็นสแปม’ (Report spam) หรือ ‘เพิ่มในบัญชีดำ’ (Add to blacklist)
4. ยืนยันการบล็อก เบอร์ดังกล่าวก็จะไม่สามารถโทรหาคุณได้อีก

การบล็อกเบอร์ด้วยวิธีนี้เป็นการป้องกันเบอร์นั้นๆ โดยตรง แต่ไม่ได้ป้องกันเบอร์ใหม่ๆ ที่มิจฉาชีพอาจนำมาใช้ในอนาคต

เสริมเกราะป้องกัน: การรักษาความปลอดภัยบัญชีดิจิทัล

บ่อยครั้งที่มิจฉาชีพไม่ได้ต้องการแค่เงิน แต่ยังต้องการเข้าถึงบัญชีออนไลน์ของคุณด้วย ดังนั้นนอกจากการป้องกันทางโทรศัพท์แล้ว การรักษาความปลอดภัยของบัญชีต่างๆ ก็เป็นสิ่งสำคัญอย่างยิ่ง การเรียนรู้วิธีเปลี่ยนรหัสผ่าน Gmail และตั้งรหัสให้เดายากเป็นประจำจะช่วยลดความเสี่ยงหากข้อมูลรั่วไหลไปถึงมือผู้ไม่หวังดี

อ่านเพิ่ม: วิธีตั้งค่า 2 ชั้น (2FA) ให้บัญชี Google ปลอดภัยขึ้นใน 5 นาที

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

Whoscall ปลอดภัยหรือไม่? ใช้แล้วข้อมูลจะรั่วไหลไหม?

Whoscall เป็นแอปพลิเคชันที่น่าเชื่อถือและมีผู้ใช้งานทั่วโลก บริษัทมีนโยบายความเป็นส่วนตัวที่ชัดเจน อย่างไรก็ตาม ผู้ใช้ควรให้สิทธิ์การเข้าถึงเท่าที่จำเป็น และทำความเข้าใจว่าแอปทำงานโดยอาศัยข้อมูลจากชุมชนผู้ใช้เพื่อระบุเบอร์โทรต่างๆ

ถ้าบล็อกเบอร์ไปแล้ว มิจฉาชีพยังสามารถใช้เบอร์อื่นโทรมาได้อีกหรือไม่?

ได้ครับ การบล็อกเป็นการป้องกันเฉพาะเบอร์นั้นๆ มิจฉาชีพมักมีเบอร์โทรศัพท์จำนวนมากและสามารถเปลี่ยนเบอร์ใหม่เพื่อโทรหาเป้าหมายได้เสมอ ดังนั้นการใช้แอปที่สามารถระบุเบอร์สแปมจากฐานข้อมูลขนาดใหญ่จึงยังคงมีประโยชน์

ทำไมช่วงนี้ถึงมีเบอร์แปลกและเบอร์สแปมโทรเข้ามาบ่อย?

สาเหตุหลักอาจมาจากการรั่วไหลของข้อมูลส่วนบุคคลจากฐานข้อมูลของบริการต่างๆ ที่เราเคยสมัครไว้ ทำให้เบอร์โทรศัพท์ของเราตกไปอยู่ในมือของกลุ่มมิจฉาชีพหรือนักการตลาดทางโทรศัพท์

เราสามารถตรวจสอบเบอร์โทรศัพท์ว่าเป็นของใครได้ 100% หรือไม่?

ไม่เสมอไป การใช้แอปหรือการค้นหาออนไลน์เป็นเพียงการตรวจสอบเบื้องต้นจากข้อมูลที่มีอยู่สาธารณะเท่านั้น สำหรับเบอร์ส่วนบุคคลที่ไม่ได้ผูกกับบริการใดๆ อาจไม่สามารถระบุตัวตนเจ้าของได้ชัดเจน

หากเผลอให้ข้อมูลไปแล้วควรทำอย่างไร?

หากให้ข้อมูลทางการเงิน เช่น เลขบัตรเครดิต ให้รีบติดต่อธนาคารเพื่ออายัดบัตรทันที หากให้รหัสผ่านของบัญชีออนไลน์ ให้รีบเข้าไปเปลี่ยนรหัสผ่านและเปิดใช้งานการยืนยันตัวตนสองขั้นตอน (2FA) ทันที และควรเก็บหลักฐานการสนทนาเพื่อแจ้งความต่อไป

โดยสรุปแล้ว วิธีเช็คเบอร์โทรศัพท์มิจฉาชีพและบล็อกเบอร์สแปมมีหลากหลายวิธี ตั้งแต่การใช้เทคโนโลยีอย่างแอปพลิเคชัน Whoscall ไปจนถึงการใช้ฟังก์ชันพื้นฐานในโทรศัพท์ และที่สำคัญที่สุดคือการมีสติรู้เท่าทันกลโกงของมิจฉาชีพ ไม่ตื่นตระหนก และไม่ให้ข้อมูลส่วนตัวกับใครง่ายๆ การป้องกันตัวเองจากภัยไซเบอร์เริ่มต้นที่ความรอบคอบของเราเอง