สัญญาณเตือน! ลักษณะเบอร์โทรศัพท์มิจฉาชีพที่ควรระวัง

ก่อนจะไปถึงวิธีตรวจสอบและป้องกัน เราควรทราบถึงลักษณะที่น่าสงสัยของเบอร์โทรศัพท์ที่อาจเป็นของมิจฉาชีพ เพื่อให้คุณไหวตัวทันตั้งแต่แรกเห็น สัญญาณเตือนที่พบบ่อยมีดังนี้:

• เบอร์ขึ้นต้นด้วยรหัสแปลกๆ: เบอร์ที่ขึ้นต้นด้วย + ตามด้วยรหัสประเทศที่ไม่คุ้นเคย เช่น +697, +881 หากคุณไม่มีญาติหรือธุรกิจในต่างประเทศ ควรระวังเป็นพิเศษ
• อ้างเป็นเจ้าหน้าที่: มิจฉาชีพมักอ้างตัวเป็นเจ้าหน้าที่ตำรวจ, เจ้าหน้าที่สรรพากร, พนักงานธนาคาร หรือพนักงานบริษัทขนส่ง โดยมักจะสร้างเรื่องราวที่น่าตกใจ เช่น คุณมีหนี้สิน, พัวพันคดียาเสพติด หรือได้รับพัสดุผิดกฎหมาย
• สร้างความเร่งด่วน กดดัน: ใช้จิตวิทยาในการพูดคุยเพื่อทำให้คุณตกใจ กลัว หรือดีใจจนขาดสติ และบีบให้คุณต้องรีบโอนเงินหรือให้ข้อมูลส่วนตัวโดยเร็วที่สุด
• เสนอผลตอบแทนที่สูงเกินจริง: ชักชวนให้ลงทุนหรือเสนอของรางวัลใหญ่โต โดยที่คุณไม่เคยเข้าร่วมกิจกรรมใดๆ มาก่อน
• ขอข้อมูลส่วนตัวที่ละเอียดอ่อน: พยายามสอบถามข้อมูล เช่น เลขบัตรประชาชน, รหัสผ่าน, หรือรหัส OTP ซึ่งหน่วยงานจริงจะไม่มีนโยบายขอข้อมูลเหล่านี้ผ่านทางโทรศัพท์

วิธีเช็คเบอร์โทรศัพท์มิจฉาชีพด้วยแอปพลิเคชันยอดนิยม

วิธีที่ง่ายและมีประสิทธิภาพที่สุดในการระบุเบอร์แปลกหน้าคือการใช้แอปพลิเคชันที่ออกแบบมาเพื่องานนี้โดยเฉพาะ ซึ่งแอปที่ได้รับความนิยมสูงสุดในประเทศไทยคือ Whoscall

หลักการทำงานของ Whoscall

Whoscall ทำงานโดยอาศัยฐานข้อมูลเบอร์โทรศัพท์ขนาดใหญ่ที่รวบรวมจากผู้ใช้ทั่วโลก เมื่อมีสายเรียกเข้าที่ไม่รู้จัก แอปจะทำการตรวจสอบเบอร์นั้นกับฐานข้อมูลและแสดงผลบนหน้าจอของคุณทันทีว่าเป็นเบอร์ของใคร เช่น บริษัท, ร้านค้า, หรือแจ้งเตือนว่าเป็นเบอร์สแปม/มิจฉาชีพที่ผู้ใช้คนอื่นเคยรายงานไว้ ทำให้คุณตัดสินใจได้ว่าจะรับสายหรือไม่ สำหรับผู้ที่สนใจใช้งานอย่างละเอียด สามารถอ่านเพิ่มเติมเกี่ยวกับ เช็คเบอร์มิจฉาชีพ (Whoscall) วิธีตรวจสอบเบอร์แปลกก่อนรับสาย ป้องกันโดนหลอก เพื่อให้เข้าใจฟังก์ชันต่างๆ ได้ดียิ่งขึ้น

วิธีติดตั้งและตั้งค่าเบื้องต้น

1. ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน Whoscall จาก App Store (สำหรับ iOS) หรือ Google Play Store (สำหรับ Android)
2. เปิดแอปและอนุญาตสิทธิ์การเข้าถึงที่จำเป็น เช่น การเข้าถึงรายชื่อติดต่อ และการแสดงผลทับแอปอื่นๆ (สำหรับ Android) หรือการระบุสายโทร (สำหรับ iOS)
3. แอปจะเริ่มทำการอัปเดตฐานข้อมูลเบอร์โทรศัพท์โดยอัตโนมัติ
4. เมื่อตั้งค่าเสร็จสิ้น ทุกครั้งที่มีสายเรียกเข้า แอปจะแสดงข้อมูลของเบอร์นั้นๆ บนหน้าจอของคุณทันที

วิธีบล็อกเบอร์สแปมและเบอร์มิจฉาชีพในเครื่อง (iOS และ Android)

หากคุณไม่ต้องการติดตั้งแอปพลิเคชันเพิ่มเติม หรือต้องการบล็อกเบอร์ที่โทรเข้ามาแล้วอย่างถาวร ทั้งระบบ iOS และ Android ก็มีฟังก์ชันบล็อกเบอร์ในตัวที่ใช้งานได้ง่าย

สำหรับผู้ใช้ iPhone (iOS)

1. ไปที่แอป ‘โทรศัพท์’ (Phone) และเลือกเมนู ‘ล่าสุด’ (Recents)
2. ค้นหาเบอร์โทรศัพท์ที่ต้องการบล็อก แล้วแตะที่ไอคอน ‘i’ (ข้อมูล) ที่อยู่ด้านขวาของเบอร์นั้น
3. เลื่อนลงมาด้านล่างสุด แล้วเลือก ‘ปิดกั้นสายผู้โทรนี้’ (Block this Caller) และยืนยันอีกครั้ง

สำหรับผู้ใช้ Android

ขั้นตอนอาจแตกต่างกันไปเล็กน้อยตามยี่ห้อและรุ่นของโทรศัพท์ แต่โดยทั่วไปจะมีหลักการคล้ายกัน:

1. เปิดแอป ‘โทรศัพท์’ (Phone) และไปที่ประวัติการโทร
2. แตะค้างที่เบอร์โทรศัพท์ที่ต้องการบล็อก หรือแตะที่เบอร์เพื่อดูตัวเลือกเพิ่มเติม
3. มองหาตัวเลือก ‘บล็อก’ (Block), ‘รายงานว่าเป็นสแปม’ (Report spam) หรือ ‘เพิ่มในบัญชีดำ’ (Add to blacklist)
4. ยืนยันการบล็อก เบอร์ดังกล่าวก็จะไม่สามารถโทรหาคุณได้อีก

การบล็อกเบอร์ด้วยวิธีนี้เป็นการป้องกันเบอร์นั้นๆ โดยตรง แต่ไม่ได้ป้องกันเบอร์ใหม่ๆ ที่มิจฉาชีพอาจนำมาใช้ในอนาคต

เสริมเกราะป้องกัน: การรักษาความปลอดภัยบัญชีดิจิทัล

บ่อยครั้งที่มิจฉาชีพไม่ได้ต้องการแค่เงิน แต่ยังต้องการเข้าถึงบัญชีออนไลน์ของคุณด้วย ดังนั้นนอกจากการป้องกันทางโทรศัพท์แล้ว การรักษาความปลอดภัยของบัญชีต่างๆ ก็เป็นสิ่งสำคัญอย่างยิ่ง การเรียนรู้วิธีเปลี่ยนรหัสผ่าน Gmail และตั้งรหัสให้เดายากเป็นประจำจะช่วยลดความเสี่ยงหากข้อมูลรั่วไหลไปถึงมือผู้ไม่หวังดี

อ่านเพิ่ม: วิธีตั้งค่า 2 ชั้น (2FA) ให้บัญชี Google ปลอดภัยขึ้นใน 5 นาที

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

Whoscall ปลอดภัยหรือไม่? ใช้แล้วข้อมูลจะรั่วไหลไหม?

Whoscall เป็นแอปพลิเคชันที่น่าเชื่อถือและมีผู้ใช้งานทั่วโลก บริษัทมีนโยบายความเป็นส่วนตัวที่ชัดเจน อย่างไรก็ตาม ผู้ใช้ควรให้สิทธิ์การเข้าถึงเท่าที่จำเป็น และทำความเข้าใจว่าแอปทำงานโดยอาศัยข้อมูลจากชุมชนผู้ใช้เพื่อระบุเบอร์โทรต่างๆ

ถ้าบล็อกเบอร์ไปแล้ว มิจฉาชีพยังสามารถใช้เบอร์อื่นโทรมาได้อีกหรือไม่?

ได้ครับ การบล็อกเป็นการป้องกันเฉพาะเบอร์นั้นๆ มิจฉาชีพมักมีเบอร์โทรศัพท์จำนวนมากและสามารถเปลี่ยนเบอร์ใหม่เพื่อโทรหาเป้าหมายได้เสมอ ดังนั้นการใช้แอปที่สามารถระบุเบอร์สแปมจากฐานข้อมูลขนาดใหญ่จึงยังคงมีประโยชน์

ทำไมช่วงนี้ถึงมีเบอร์แปลกและเบอร์สแปมโทรเข้ามาบ่อย?

สาเหตุหลักอาจมาจากการรั่วไหลของข้อมูลส่วนบุคคลจากฐานข้อมูลของบริการต่างๆ ที่เราเคยสมัครไว้ ทำให้เบอร์โทรศัพท์ของเราตกไปอยู่ในมือของกลุ่มมิจฉาชีพหรือนักการตลาดทางโทรศัพท์

เราสามารถตรวจสอบเบอร์โทรศัพท์ว่าเป็นของใครได้ 100% หรือไม่?

ไม่เสมอไป การใช้แอปหรือการค้นหาออนไลน์เป็นเพียงการตรวจสอบเบื้องต้นจากข้อมูลที่มีอยู่สาธารณะเท่านั้น สำหรับเบอร์ส่วนบุคคลที่ไม่ได้ผูกกับบริการใดๆ อาจไม่สามารถระบุตัวตนเจ้าของได้ชัดเจน

หากเผลอให้ข้อมูลไปแล้วควรทำอย่างไร?

หากให้ข้อมูลทางการเงิน เช่น เลขบัตรเครดิต ให้รีบติดต่อธนาคารเพื่ออายัดบัตรทันที หากให้รหัสผ่านของบัญชีออนไลน์ ให้รีบเข้าไปเปลี่ยนรหัสผ่านและเปิดใช้งานการยืนยันตัวตนสองขั้นตอน (2FA) ทันที และควรเก็บหลักฐานการสนทนาเพื่อแจ้งความต่อไป

โดยสรุปแล้ว วิธีเช็คเบอร์โทรศัพท์มิจฉาชีพและบล็อกเบอร์สแปมมีหลากหลายวิธี ตั้งแต่การใช้เทคโนโลยีอย่างแอปพลิเคชัน Whoscall ไปจนถึงการใช้ฟังก์ชันพื้นฐานในโทรศัพท์ และที่สำคัญที่สุดคือการมีสติรู้เท่าทันกลโกงของมิจฉาชีพ ไม่ตื่นตระหนก และไม่ให้ข้อมูลส่วนตัวกับใครง่ายๆ การป้องกันตัวเองจากภัยไซเบอร์เริ่มต้นที่ความรอบคอบของเราเอง

ภัยร้ายใกล้ตัว: ทำไมแก๊งคอลเซ็นเตอร์ถึงยังระบาด?

แก๊งคอลเซ็นเตอร์และมิจฉาชีพออนไลน์ยังคงเป็นปัญหาใหญ่ที่สร้างความเสียหายมูลค่ามหาศาลในแต่ละปี กลุ่มคนร้ายเหล่านี้มักใช้เทคนิคทางจิตวิทยาที่ซับซ้อนเพื่อหลอกลวงเหยื่อ ทำให้คนจำนวนมากตกหลุมพรางแม้จะระวังตัวแล้วก็ตาม กลยุทธ์ที่พบบ่อยคือการสร้างเรื่องราวที่น่าเชื่อถือ อ้างตัวเป็นเจ้าหน้าที่จากหน่วยงานต่างๆ เช่น ตำรวจ กรมสรรพากร หรือบริษัทขนส่ง เพื่อทำให้เหยื่อตกใจกลัวหรือหลงเชื่อในผลประโยชน์ที่เสนอ

สาเหตุสำคัญที่ทำให้ปัญหานี้ยังคงอยู่คือการเข้าถึงข้อมูลส่วนบุคคลที่ง่ายขึ้นในโลกออนไลน์ รวมถึงเทคโนโลยีที่ช่วยให้มิจฉาชีพสามารถปลอมแปลงเบอร์โทรศัพท์ (Spoofing) ให้ดูเหมือนว่าโทรมาจากหน่วยงานที่น่าเชื่อถือได้จริง ดังนั้น การพึ่งพาเพียงการดูเบอร์โทรเข้าอย่างเดียวอาจไม่เพียงพออีกต่อไป การตั้งค่าป้องกันบนสมาร์ทโฟนของเราจึงเป็นด่านแรกที่สำคัญที่สุดในการรับมือ

วิธีบล็อกเบอร์มิจฉาชีพด้วยตนเองบนมือถือ

การบล็อกเบอร์ด้วยตนเองเป็นวิธีที่ง่ายและตรงไปตรงมาที่สุดเมื่อคุณได้รับสายหรือข้อความที่ไม่ต้องการ แม้จะต้องทำทีละเบอร์ แต่ก็เป็นการป้องกันไม่ให้เบอร์นั้นๆ ติดต่อคุณได้อีกในอนาคต ทั้งระบบ iOS และ Android มีขั้นตอนการทำที่ไม่ซับซ้อน

สำหรับผู้ใช้ iPhone (iOS)

คุณสามารถบล็อกเบอร์โทรได้จากหลายส่วนในแอปโทรศัพท์ (Phone App) ไม่ว่าจะเป็นจากรายการล่าสุด (Recents), รายชื่อ (Contacts) หรือข้อความ (Messages)

• บลอกจากรายการโทรล่าสุด (Recents): เปิดแอป ‘Phone’ ไปที่แท็บ ‘Recents’ แตะที่ไอคอน ‘i’ (Information) ข้างเบอร์โทรที่ต้องการบล็อก เลื่อนลงมาด้านล่างสุดแล้วแตะที่ ‘Block this Caller’ และยืนยันอีกครั้ง
• บลอกจากรายชื่อ (Contacts): หากคุณเผลอบันทึกเบอร์มิจฉาชีพไว้ ให้ไปที่แอป ‘Contacts’ เลือกชื่อที่ต้องการบล็อก เลื่อนลงมาแล้วแตะ ‘Block this Caller’
• บลอกจากข้อความ (Messages): เปิดแอป ‘Messages’ แล้วเข้าไปในบทสนทนาจากเบอร์ที่ไม่ต้องการ แตะที่เบอร์โทรหรือชื่อด้านบนสุดของจอ แตะที่ ‘Info’ แล้วเลือก ‘Block this Caller’

สำหรับผู้ใช้ Android

ขั้นตอนการบล็อกเบอร์บน Android อาจแตกต่างกันเล็กน้อยขึ้นอยู่กับยี่ห้อและรุ่นของมือถือ แต่โดยหลักการแล้วจะคล้ายคลึงกัน โดยส่วนใหญ่จะทำผ่านแอปโทรศัพท์ (Phone App) ที่ติดตั้งมากับเครื่อง

• บลอกจากประวัติการโทร: เปิดแอป ‘Phone’ ไปที่ประวัติการโทร (Call History/Recents) แตะค้างที่เบอร์ที่ต้องการบล็อก หรือแตะที่เมนูสามจุด (…) ข้างเบอร์นั้นๆ แล้วเลือก ‘Block’ หรือ ‘Block/report spam’
• ยืนยันการบล็อก: ระบบจะถามเพื่อยืนยันการบล็อก บางรุ่นอาจมีตัวเลือกให้รายงานเบอร์ดังกล่าวว่าเป็นสแปมด้วย ซึ่งจะช่วยให้ระบบกรองเบอร์ของ Google ทำงานได้ดีขึ้นในอนาคต

ยกระดับการป้องกันด้วยฟีเจอร์ติดเครื่อง

นอกจากการบล็อกทีละเบอร์แล้ว ทั้ง iPhone และ Android ยังมีเครื่องมืออัตโนมัติที่ช่วยกรองสายที่ไม่พึงประสงค์ได้อย่างมีประสิทธิภาพ ซึ่งเป็นวิธีที่แนะนำอย่างยิ่งเพราะช่วยลดการรบกวนได้ตั้งแต่แรก

แอปพลิเคชันบล็อกเบอร์: ดาบสองคมที่ต้องระวัง

หลายคนอาจเคยได้ยินเกี่ยวกับแอปพลิเคชันเสริม เช่น Whoscall ที่ช่วยระบุเบอร์ที่ไม่รู้จักและบล็อกเบอร์มิจฉาชีพได้ แอปเหล่านี้ทำงานโดยอาศัยฐานข้อมูลขนาดใหญ่ที่รวบรวมจากผู้ใช้งานทั่วโลก ซึ่งมีประโยชน์อย่างมากในการระบุเบอร์แปลกๆ ได้ทันที

อย่างไรก็ตาม การติดตั้งแอปประเภทนี้มีความเสี่ยงที่ต้องพิจารณาอย่างรอบคอบ แอปเหล่านี้มักจะขอสิทธิ์การเข้าถึงข้อมูลที่ละเอียดอ่อนบนมือถือของคุณ เช่น รายชื่อผู้ติดต่อ (Contacts) และประวัติการโทร (Call Log) เพื่อนำไปปรับปรุงฐานข้อมูลของแอป ซึ่งหมายความว่าข้อมูลเบอร์โทรของเพื่อนหรือครอบครัวคุณอาจถูกอัปโหลดไปยังเซิร์ฟเวอร์ของผู้พัฒนาแอปได้

ข้อควรพิจารณาก่อนติดตั้งแอปบล็อกเบอร์:

• อ่านนโยบายความเป็นส่วนตัว: ตรวจสอบให้แน่ใจว่าผู้พัฒนาแอปมีนโยบายที่ชัดเจนเกี่ยวกับการจัดการข้อมูล และคุณยอมรับเงื่อนไขเหล่านั้นได้หรือไม่
• ตรวจสอบสิทธิ์การเข้าถึง (Permissions): ดูว่าแอปขอสิทธิ์เข้าถึงอะไรบ้าง และพิจารณาว่าจำเป็นต่อการทำงานของแอปจริงหรือไม่
• เลือกแอปที่น่าเชื่อถือ: ดาวน์โหลดแอปจากผู้พัฒนาที่มีชื่อเสียงและมียอดดาวน์โหลดสูง พร้อมทั้งอ่านรีวิวจากผู้ใช้งานคนอื่นๆ ประกอบการตัดสินใจ

โดยสรุปแล้ว การใช้ฟีเจอร์ที่มีมาให้ในเครื่องเป็นวิธีที่ปลอดภัยที่สุด แต่หากต้องการความสามารถเพิ่มเติมจากแอปภายนอก ก็ต้องยอมรับความเสี่ยงด้านความเป็นส่วนตัวที่อาจเกิดขึ้น

สรุป: ตั้งค่าป้องกันและมีสติ คือเกราะที่ดีที่สุด

การบล็อกเบอร์มิจฉาชีพเป็นเพียงส่วนหนึ่งของการป้องกันตัวในโลกไซเบอร์เท่านั้น วิธีที่ดีที่สุดคือการผสมผสานทั้งเครื่องมือทางเทคโนโลยีและความรอบคอบส่วนตัว การเปิดใช้ฟีเจอร์กรองเบอร์แปลกหน้าบนมือถือของคุณเป็นขั้นตอนพื้นฐานที่ทุกคนควรทำ แต่สิ่งที่สำคัญไม่แพ้กันคือการมีสติอยู่เสมอเมื่อรับสายจากเบอร์ที่ไม่คุ้นเคย อย่าหลงเชื่อคำขู่หรือข้อเสนอที่ดูดีเกินจริง และห้ามให้ข้อมูลส่วนตัวหรือรหัสผ่านใดๆ ทางโทรศัพท์เด็ดขาด หากไม่แน่ใจ ให้วางสายแล้วติดต่อหน่วยงานที่ถูกอ้างถึงโดยตรงผ่านเบอร์โทรที่เป็นทางการเสมอ

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

การบล็อกเบอร์แล้ว มิจฉาชีพยังสามารถโทรหาเราจากเบอร์อื่นได้หรือไม่?

ได้ครับ การบล็อกเป็นการป้องกันเฉพาะเบอร์นั้นๆ เท่านั้น มิจฉาชีพมักมีเบอร์โทรศัพท์จำนวนมากและสามารถเปลี่ยนเบอร์ใหม่เพื่อโทรหาคุณได้เสมอ ดังนั้นการเปิดฟีเจอร์กรองเบอร์ที่ไม่รู้จัก (Silence Unknown Callers/Filter spam calls) จะช่วยป้องกันในภาพรวมได้ดีกว่า

แอปบล็อกเบอร์อย่าง Whoscall ปลอดภัยแค่ไหน?

แอปเหล่านี้มีประโยชน์ในการระบุเบอร์ที่ไม่รู้จัก แต่ก็มีความเสี่ยงด้านความเป็นส่วนตัว เนื่องจากแอปอาจเข้าถึงและรวบรวมข้อมูลรายชื่อติดต่อในมือถือของคุณเพื่อสร้างฐานข้อมูลส่วนกลาง ควรเลือกใช้แอปจากผู้พัฒนาที่น่าเชื่อถือและอ่านนโยบายความเป็นส่วนตัวอย่างละเอียดก่อนติดตั้ง

ถ้าเผลอให้ข้อมูลส่วนตัวกับแก๊งคอลเซ็นเตอร์ไปแล้วควรทำอย่างไร?

หากให้ข้อมูลทางการเงิน เช่น เลขบัตรเครดิต หรือรหัสผ่านแอปธนาคาร ให้รีบติดต่อธนาคารเพื่ออายัดบัตรและเปลี่ยนแปลงรหัสผ่านทันที หากให้ข้อมูลส่วนตัวอื่นๆ เช่น เลขบัตรประชาชน ให้รวบรวมหลักฐานการสนทนาแล้วไปแจ้งความที่สถานีตำรวจเพื่อลงบันทึกประจำวันไว้เป็นหลักฐานป้องกันการนำข้อมูลไปใช้ในทางที่ผิด

ฟีเจอร์ ‘Silence Unknown Callers’ บน iPhone จะทำให้พลาดสายสำคัญหรือไม่?

มีความเป็นไปได้ หากมีคนสำคัญที่ใช้เบอร์ใหม่โทรหาคุณโดยที่คุณยังไม่ได้บันทึกเบอร์ไว้ สายนั้นจะถูกส่งไปที่ Voicemail โดยโทรศัพท์ไม่ดัง อย่างไรก็ตาม คุณยังสามารถเห็นสายที่ไม่ได้รับในรายการโทรล่าสุด (Recents) และโทรกลับได้เสมอ เป็นการแลกความสะดวกเล็กน้อยกับความปลอดภัยที่เพิ่มขึ้น