ภาษีคาร์บอนยุโรป CBAM คืออะไร กระทบผู้ส่งออกไทยกลุ่มไหนบ้าง

Sun, 21 Dec 2025 02:52:23 +0000

สหภาพยุโรปได้เริ่มบังคับใช้กฎระเบียบใหม่ที่จะเปลี่ยนโฉมหน้าการค้าโลกอย่างมีนัยสำคัญ ผ่านการเก็บภาษีคาร์บอนสำหรับสินค้านำเข้าบางประเภท ซึ่งจะส่งผลกระทบโดยตรงต่อผู้ผลิตและผู้ส่งออกทั่วโลก รวมถึงประเทศไทย

มาตรการนี้มีชื่ออย่างเป็นทางการว่า Carbon Border Adjustment Mechanism (CBAM) โดยได้เริ่มระยะเปลี่ยนผ่านไปแล้วตั้งแต่วันที่ 1 ตุลาคม 2023 ซึ่งยังเป็นเพียงขั้นตอนการรายงานข้อมูล และจะเริ่มเก็บค่าธรรมเนียมทางการเงินอย่างเต็มรูปแบบตั้งแต่ปี 2026 เป็นต้นไป

จับประเด็นสำคัญ
CBAM คือภาษีที่สหภาพยุโรป (EU) ใช้เก็บกับสินค้านำเข้าที่มีกระบวนการผลิตซึ่งปล่อยคาร์บอนสูง
ปัจจุบันอยู่ในระยะเปลี่ยนผ่าน (เริ่ม 1 ต.ค. 2023) ที่ผู้นำเข้าต้องรายงานข้อมูลการปล่อยก๊าซเรือนกระจก
การเก็บค่าธรรมเนียมทางการเงิน หรือ ‘ภาษี’ จริง จะเริ่มบังคับใช้เต็มรูปแบบในปี 2026
กลุ่มสินค้าแรกที่ได้รับผลกระทบคือ เหล็ก, ซีเมนต์, อะลูมิเนียม, ปุ๋ย, ไฟฟ้า และไฮโดรเจน

มันหมายความว่าอะไรกับคนใช้จริง

สำหรับผู้ประกอบการที่ส่งออกสินค้าในกลุ่มเป้าหมายไปยังสหภาพยุโรป มาตรการ CBAM หมายถึงภาระและต้นทุนที่เพิ่มขึ้น ในระยะแรก บริษัทต้องเตรียมระบบเพื่อรวบรวมและรายงานข้อมูลการปล่อยคาร์บอนของผลิตภัณฑ์ได้อย่างแม่นยำ แต่เมื่อถึงปี 2026 ผู้นำเข้าใน EU จะต้องซื้อ ‘ใบรับรอง CBAM’ ตามปริมาณคาร์บอนของสินค้านั้นๆ ซึ่งจะทำให้สินค้าที่ผลิตด้วยกระบวนการที่ไม่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมมีราคาสูงขึ้นและแข่งขันได้ยากขึ้นในตลาดยุโรป

สิ่งที่ต้องจับตาต่อ (What to watch)

การเริ่มบังคับใช้มาตรการทางการเงินอย่างเต็มรูปแบบในปี 2026 ซึ่งจะเผยให้เห็นผลกระทบต่อต้นทุนและราคาสินค้าอย่างชัดเจน
ความเป็นไปได้ที่ EU จะขยายขอบเขตของ CBAM ให้ครอบคลุมสินค้าประเภทอื่นๆ ในอนาคต
ปฏิกิริยาจากประเทศคู่ค้าสำคัญ เช่น จีน อินเดีย หรือรัสเซีย และแนวโน้มที่ประเทศอื่นๆ อาจนำมาตรการลักษณะเดียวกันมาปรับใช้

CBAM กลไกใหม่ป้องกัน ‘คาร์บอนรั่วไหล’

เป้าหมายหลักของ CBAM คือการป้องกันปรากฏการณ์ที่เรียกว่า ‘การรั่วไหลของคาร์บอน’ (Carbon Leakage) ซึ่งเกิดขึ้นเมื่อบริษัทใน EU ที่ต้องปฏิบัติตามกฎด้านสิ่งแวดล้อมที่เข้มงวด ย้ายฐานการผลิตไปยังประเทศที่มีกฎระเบียบหละหลวมกว่า เพื่อลดต้นทุนการผลิต การทำเช่นนี้ไม่ช่วยลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกในภาพรวมของโลก

ดังนั้น CBAM จึงถูกออกแบบมาเพื่อสร้างสนามแข่งขันที่เท่าเทียม โดยกำหนดให้สินค้าที่นำเข้ามาใน EU ต้องแบกรับต้นทุนด้านคาร์บอนในระดับเดียวกันกับสินค้าที่ผลิตภายใน EU ซึ่งราคาใบรับรอง CBAM จะอ้างอิงกับราคาคาร์บอนในตลาดซื้อขายสิทธิ์ของยุโรป (EU Emissions Trading System – ETS)

ใครบ้างที่ได้รับผลกระทบ?

ในช่วงแรก มาตรการนี้จะมุ่งเน้นไปที่กลุ่มอุตสาหกรรมที่ปล่อยคาร์บอนในปริมาณสูง ซึ่งเป็นต้นน้ำของหลายผลิตภัณฑ์ ได้แก่

เหล็กและเหล็กกล้า
ซีเมนต์
อะลูมิเนียม
ปุ๋ย
ไฟฟ้า
ไฮโดรเจน

ประเทศที่จะได้รับผลกระทบมากที่สุดคือคู่ค้าหลักของ EU ที่ส่งออกสินค้าเหล่านี้ เช่น จีน, ตุรกี, รัสเซีย, อินเดีย และเกาหลีใต้ ผู้ส่งออกจากประเทศเหล่านี้จะต้องปรับตัวครั้งใหญ่เพื่อรักษาความสามารถในการแข่งขันในตลาดยุโรป

ถ้าเรื่องนี้กระทบคุณโดยตรง ให้ดูสิ่งที่เปลี่ยนไปและข้อจำกัดตามต้นทางเป็นหลัก เพื่อเลี่ยงความเข้าใจคลาดเคลื่อน

ตารางตรวจสอบข้อเท็จจริง (Fact-Check)

ประเด็น	ข้อมูลจากแหล่งข่าว	ผลตรวจสอบของ AI	สถานะ
กลไก CBAM และช่วงเวลาบังคับใช้	ระยะเปลี่ยนผ่านเริ่ม 1 ต.ค. 2023 และการเก็บเงินจริงเริ่มปี 2026	เนื้อหาระบุช่วงเวลาการบังคับใช้ตรงตามแหล่งข่าว คือระยะรายงานข้อมูลได้เริ่มแล้ว และการเก็บเงินจะเริ่มในปี 2026	ตรง
กลุ่มอุตสาหกรรมแรกที่ได้รับผลกระทบ	Iron, steel, cement, aluminum, fertilizers, electricity, and hydrogen	รายงานระบุกลุ่มอุตสาหกรรมเป้าหมาย 6 กลุ่มแรกไว้อย่างถูกต้องตามที่แหล่งข่าวระบุ	ตรง
วิธีการทำงานของภาษี	ผู้นำเข้าต้องซื้อใบรับรอง CBAM ซึ่งราคาจะอ้างอิงกับราคาคาร์บอนในตลาด EU ETS	อธิบายกลไกการซื้อใบรับรองและราคาที่เชื่อมโยงกับตลาดคาร์บอนของยุโรป ซึ่งสอดคล้องกับข้อมูล	ตรง
เป้าหมายหลักของมาตรการ	เพื่อป้องกัน ‘Carbon Leakage’ หรือการรั่วไหลของคาร์บอน	ระบุวัตถุประสงค์หลักเพื่อป้องกันการย้ายฐานการผลิตไปยังประเทศที่กฎเกณฑ์ด้านสิ่งแวดล้อมอ่อนกว่า ซึ่งถูกต้อง	ตรง

Reference Site: Ars Technica